Stichting Sint Aegten

Kruisherenklooster Sint Agatha zes eeuwen bewogen geschiedenis aan de oever van de Maas

In een bocht van de Maas vlakbij Cuijk valt het oog van de reiziger op een rank klokkentorentje net achter de dijk. Al vele eeuwen zijn de kloostergebouwen en de kerk van de Kruisheren in St. Agatha beeldbepalend voor de omgeving. De geschiedenis van de Kruisheren in het Land van Cuijk gaat terug tot in de veertiende eeuw: in 1371 vestigden zich enkele Kruisbroeders op uitnodiging van de landsheer in een kloostertje bij een kapel die aan de Heilige Agatha was toegewijd, om de bediening van deze kapel op zich te nemen. Perioden van grote bloei werden afgewisseld door tijden van neergang en verval, maar telkens weer wisten de Kruisheren van St. Agatha de dikwijls dodelijke dreiging, die door de eeuwen heen uitging van oorlog, ziekte en politiek beleid te weerstaan. Tot op de dag van vandaag is de kloostertraditie levend gehouden en verder gereikt en hoewel het kloosterleven in absolute aantallen niet meer zo bloeiend is als weleer, kijken de Kruisheren heel bewust en toch ook hoopvol naar de dag van morgen.

Wie wat bewaart…

Ruim zes eeuwen kloosterleven is in zowel geestelijk als ook materieel opzicht overgeleverd. Om het cultureel en kunsthistorisch erfgoed van de Kruisheren in Nederland te behouden en beheren heeft de Orde in 1998 de Stichting Sint Aegten opgericht. Het klooster te St. Agatha met zijn historische kloostergebouwen en unieke kloostertuinen biedt onderdak aan een zeer gevarieerde collectie kunst- en gebruiksvoorwerpen, archieven, handschriften en boeken, die de geschiedenis van de Kruisheren in Nederland weerspiegelt. De aandacht van de Stichting Sint Aegten gaat, behalve naar het materiële erfgoed, in het bijzonder uit naar het geestelijk erfgoed van de Kruisheren. In cursussen, lezingen en publicaties wil zij een mogelijk breed publiek kennis laten maken met de spiritualiteit, van waaruit de Kruisheren – ook nu nog – leven en werken.

In de nabije toekomst zal het kloostercomplex aangepast worden aan een nieuwe, deels museale functie. Tevens zal er een studiecentrum ingericht worden waar ook ruimte zal zijn voor vergaderingen en ontvangsten en tenslotte een gastenverblijf, met name voor de Kruisheren uit andere delen van de wereld.

Een eerste kennismaking

Ook al zullen deze plannen pas over enkele jaren geheel gerealiseerd zijn en is de tijd beperkt omdat er nog veel werk verricht moet worden, toch is het eventueel mogelijk, in St. Agatha op zoek te gaan naar de sporen van de Orde der Kruisheren in Nederland. Er worden op aanvraag – op beperkte schaal – rondleidingen gegeven in de kerk en een deel van het klooster. U krijgt dan een voorproefje van een unieke collectie die straks, na eeuwen van afgeslotenheid binnen de kloostermuren, het Kruisherenleven voor iedere geïnteresseerde van buiten die muren aanschouwelijk maakt. Schilderijen, beelden, liturgisch vaatwerk, paramenten, kerkelijk en profaan meubilair, archiefstukken, oude boeken en handschriften, altijd met zorg en eerbied omringd, verbeelden het kloosterleven. In de neogotische kerk komen de eeuwen tot leven: ze herbergt een aantal indrukwekkende grafzerken uit de 15e, 16e en 17e eeuw, een 18e eeuws lindehouten beeld van de heilige Agatha en op zonnige dagen verleent het lichtspel door de gebrandschilderde ramen uit 1962, van de hand van Joep en Silvie Nicolas, de ruimte een tijdloze schoonheid.

U kunt uw bezoek aan het klooster combineren met een rondgang door de kloostertuinen. Op aanvraag onthult een deskundige I.V.N. gids vele ‘groene geheimen’ over het rijke plantenleven binnen en óp de muren van de kloostertuinen. De tuinen zijn vrij toegankelijk voor wandelaars, een korte wandeling in een verloren uurtje behoort dus altijd tot de mogelijkheden.

Voor meer informatie: het klooster Sint Agatha